Çözümler · Üretim
Üretim, siparişin ve stoğun olduğu hesapta yürür.
Üretim modülü iki kademede kurulur. Birinci kademe olan biteni kaydeder: reçete, üretim fişi, parti numarası ve fire. İkinci kademe olacak olanı planlar ve hatta olanı izler: talep, çizelge, malzeme ihtiyacı, iş emri, istasyon panosu, operatör ekranı ve geriye doğru izleme. Aşağıda ikisinin ekranları ayrı ayrı yazılı.
Kredi kartı gerekmiyor. 14 gün boyunca deneyin, memnun kalırsanız abone olun.
Modül ne yapıyor?
Üretim ayrı bir programda değil, siparişin ve stoğun bulunduğu sistemde yürür. Ürünün neyden, ne kadarla yapıldığını reçeteye yazarsınız; üretim fişi bu reçeteyi okur. Fiş tek belgedir: şu depodan, şu hammaddeden — varsa şu partiden — şu kadar kullanılarak şu üründen şu kadar üretildi. Fire ayrı belge olarak kaydedilir.
Çoğu program üretimi bu fişle kapatır. Bizde de o fiş var; fark ondan sonrasındadır. Siparişten doğan üretim talebi çizelgeye girer, hangi malzemeden ne kadar ve ne zaman gerektiği hesaplanır, eksik kalan hammadde satın alma ekranına düşer, iş emri açılır ve iş hattın üstündeki tabletten başlatılıp bitirilir.
Hat çalışırken istasyon panosu hangi istasyonun ne yaptığını gösterir. Sorun çıkan iş sebebiyle kayda geçer, yeniden yapılan işler sayıyla görünür. İş bitince fiş kendiliğinden oluşur, denetimde istenen belge tek sayfada çıkar ve bir sevkiyattan geriye doğru hangi partiden üretildiğine kadar gidersiniz. Bu iki kademe aynı şey değildir; hangisinin ne yaptığı aşağıdaki tabloda tek tek yazılı.
Bu modülde neler var?
Aşağıdaki sıra üretimin kendi sırasıdır: önce ürünün nasıl yapıldığını yazarsınız, sonra ne zaman yapılacağına karar verirsiniz, sonra hatta olan biteni görürsünüz, en sonunda belgesi çıkar.
Reçete ve rota
Her ölçü için ayrı reçete yazmazsınız, formül yazarsınız
Ölçüye göre değişen ürünlerde reçete sayısı hızla büyür: 40 ölçü, 40 ayrı reçete demektir. Burada varyant değerleri reçeteler arasında taşınır ve formülle dönüşür. Ana reçetede ölçü 1.000 mm iken yarı mamule uygulanan değer, reçetenin kendi formülüyle hesaplanır; kesim ve kaynak payı da o formülün içindedir.
Reçetenin sürümünü sistem kendisi takip eder; elle sürüm numarası vermezsiniz. Geçmiş bir üretimin hangi reçeteyle yapıldığı kaybolmaz — “o tarihte reçete değişmiş miydi” sorusunun cevabı kayıtta durur.
Rota: hangi operasyon, hangi sırada
Ürünün hangi operasyondan hangi sıraya geçeceği bir süreç olarak tanımlanır: başlangıçtan bitişe adımlar ve aralarındaki bağlantılar. Rota kod değil, çizilen bir akıştır; yeni bir ürün tipi için yazılım değişikliği beklemezsiniz. Plan ve iş emirleri bu rotadan türer.
Planlama ve çizelge
Planlama siparişten başlar
Siparişlerden doğan üretim talepleri termin tarihiyle birlikte tek listede toplanır. Hangilerini planlayacağınızı seçer, tek işlemle iş emirlerine dönüştürürsünüz. Parti büyüklüğü sınırı olan ürünlerde bölme işini sistem yapar; 900 adetlik talebi 300'erlik üç işe siz bölmezsiniz.
Plan hattın kapasitesine göre kurulur
İş emirleri istasyon ve zaman ekseninde görünür; hangi işin nerede sıkıştığı listede aramadan fark edilir. İş emirlerinin sıraya konması elle yapılmak zorunda değildir: istasyon, zaman, vardiya dağılımı ve iş önceliği hesaba katılır.
Plan yapılırken hangi malzemeden ne kadar ve ne zaman gerektiği de hesaplanır. Eksik kalan hammadde rapor beklemez, satın almacının kendi ekranına düşer — arada rapor talebi, e-posta ya da tablo dosyası yoktur.
Hattın kendisi
Hattın o anki hâli tek ekranda
Her istasyonun durumu, başında kimin olduğu ve işin ne kadarının bittiği aynı panoda durur. Durum sözlüğü dörttür: başladı, planlandı, malzeme bekliyor, durdu. Malzeme bekleyen ve duran istasyonlar ayrı süzülür; akşam raporunu beklemeden görürsünüz.
Pano fabrika içindeki bir ekranda açık kalacak biçimde kurulur; hattı yönetenin listeye girip arama yapması gerekmez.
Operatör işi hattın üstünde kapatır
İş, hattın üstündeki tabletten başlatılır ve bitirilir; kâğıt iş emri atölyede dolaşmaz, akşam kimse veri girişi yapmaz. Hedef süre aşıldığında ekranda görünür. İşin yeniden yapılması gerekiyorsa operatör bunu sebebiyle birlikte aynı ekrandan bildirir.
İş emri açılırken malzeme kontrolü yapılır: eksik malzemeyle iş emri açılmaz, tablette “malzeme yok” diye bekleyen iş durmaz.
İş bitince çıkan belgeler
Fiş, işin sonunda kendiliğinden oluşur
Üretim tamamlandığında ne üretildiği, hangi partiden ne kadar hammadde tüketildiği, ne kadar fire verildiği ve işin ne kadar sürdüğü fişe yazılır. Sonuç miktar, iş emri süresi ve parti numarası fişin üstündeki özetlerde durur.
Birim maliyet de aynı fişte hesaplanır: her bileşen satırında o partiden tüketilen miktar ve birim maliyeti yan yanadır. Maliyeti ay sonunda ayrı bir tabloda çıkarmazsınız.
Denetimde istenen belge hazır çıkar
Fişin çıktısı tek sayfada üretileni seri numarasıyla, tüketilen hammaddeyi parti numarası ve fire miktarıyla, işi başlatan ve bitiren iş emirlerini istasyonuyla birlikte gösterir. Altında üretim yapan ve kontrol eden için imza satırları vardır.
Denetçi geldiğinde klasör toplamaz, aynı ekrandan belgeyi yeniden üretirsiniz.
Bir işte sorun çıktığında ne oluyor?
Üretimde sorun çıkması olağandır; sorunun kaydının tutulmaması değildir. Kusur bildirimi, bildirimin sonucu ve o sonucun istatistiği aynı zincirin üç halkasıdır.
Sorun, akıbetiyle birlikte listede durur
Bir işte sorun çıktığında kim bildirdi, hangi iş emrinde, hangi operasyonda ve ne zaman tespit edildi — hepsi aynı listede durur. Listenin asıl sütunu çözümdür: iş beklemede mi, tekrar işleme mi gitti, hurda fişi kesildi mi.
Durum süzgeçleriyle yalnız açık kalanları görürsünüz. Ay sonunda ne kadar işin tekrarlandığını tahmin etmezsiniz; liste zaten sayıyı taşır.
Kusur türü, ne yapılacağını da söyler
Sorun türlerini kendiniz tanımlarsınız ve her birine bir aksiyon bağlarsınız: bazı kusurlarda iş tekrar işlenir, bazılarında baştan başlatılır. Karar operatörün o anki yorumuna kalmaz, tanımdan gelir — böylece aynı kusur her vardiyada aynı biçimde kapanır.
Tekrar işlem ile yeniden başlatma ayrımı buradan doğar; ikisi ayrı ayrı sayılır. Duruş sebepleri de aynı şekilde tanımlıdır, hattın neden durduğu kayda geçer.
Kusur nerede çıktı, nerede kapandı
Bir kusurun hangi operasyonda tespit edildiği ile hangi operasyonda çözüldüğü ayrı ayrı tutulur. Satırlarda tespit ve çözüm operasyonları, sütunlarda sorun türleri durur.
Böylece “hata boyahanede çıkıyor ama paketlemede yakalanıyor” gibi bir örüntüyü ustabaşının hatırasından değil tablodan okursunuz. Düzeltilecek yer, kusurun görüldüğü yer olmayabilir.
Kaybın nerede olduğunu ay sonunda öğrenmezsiniz
Üretimde kayıp üç yerden çıkar: hurdaya giden mal, yeniden yapılan iş ve reçetenin üstüne harcanan hammadde. Üçü de ayrı raporlarda değil, işin kendi kaydında durur.
Hurda ve yeniden yapılan iş, işlenen adetle aynı tabloda
Ne kadar iş yapıldığı, ne kadar sürdüğü, ne kadarının hurdaya çıktığı ve ne kadarının yeniden yapıldığı tek özette durur. Kırılımı stok grubuna, malzemeye, istasyona ya da döneme göre değiştirirsiniz; hangi üründe kayıp olduğunu ay sonunu beklemeden görürsünüz.
Aynı tabloda hattın verimi de görünür. Kişi bazlı performans takibi bu sayfanın konusu değildir; anlatılan şey hangi üründe ve hangi istasyonda ne kadar kayıp olduğudur.
Reçetede yazan ile fiilen harcanan yan yana
Her hammadde için reçetedeki birim standart ile mamul başına fiilen tüketilen miktar aynı tabloda durur. Reçetedeki standardın üstüne çıkan satırlar işaretlenir. Kaybın hangi üründe ve hangi malzemede olduğunu ay sonunda değil, oluştuğu dönemde görürsünüz.
Sapma her zaman israf demek değildir: reçetenin güncellenmesi gerektiğini de aynı tablo söyler. İkisini ayırt eden şey, sapmanın süreklilik gösterip göstermediğidir.
Bitmiş üründen geriye dönebilirsiniz
Bir sevkiyattan yola çıkıp hangi partiden üretildiğine, o işi kimin hangi makinede ve ne zaman yaptığına, hangi parti numaralı hammaddeyi kullandığına ve alınan şahit numuneye kadar geri gidersiniz. Zincirin her halkası işin kendi kaydından gelir; ayrı bir defter tutulmaz.
Bunun en somut karşılığı geri çağırmadır. Zinciri kuramayan üretici, tek bir sorunlu partide o dönemin üretiminin tamamını geri çağırmak zorunda kalır. Kurabilen, yalnız etkilenen partiyi ve o partinin gittiği müşterileri çağırır.
Üretilen her birimin tekil izlenmesi de mümkündür: parti değil, birim bazında seri numarası.
“Ne zaman hazır olur” sorusunun cevabı satış ekranında
Üretim zincirinin bir penceresi satışa bakar. Müşteri aradığında satış temsilcisinin üretimi arayıp yarım gün beklemesi gerekmez.
Siparişin üzerinden üretim aşamaları açılır
Sipariş ekranından tek tuşla o siparişin hattaki durumu görülür: tahmini hazır olma tarihi, termine göre kaç gün pay kaldığı, kaç adedin şu anda üretimde olduğu ve hangi adımda beklendiği orada yazılıdır.
Bir adım yeniden yapıldıysa tekrar yük olarak görünür; gecikmenin nereden geldiği gizlenmez. Aynı pencereden iş emirlerine geçip hangi iş emrinin nerede olduğunu da görürsünüz.
Siparişin her satırının neyle karşılanacağı — eldeki, rezerve, tedarik, üretim ve eksik — sipariş ve planlama sayfasında anlatılıyor. Üretime devir o ekrandan yapılır, bu sayfadaki zincirin girişi orasıdır.
İki kademe: kaydeden ve planlayan
Üretime yeni başlayan bir işletmeyle üç vardiya çalışan bir fabrikanın ihtiyacı aynı değildir. Modül bu yüzden iki kademede kurulur. Aşağıdaki tablo hangi ekranın hangi kademede olduğunu tek tek yazıyor — satın alma görüşmesinden önce burada görün.
Üretim iki seviyede gelir
Her işletme aynı derinlikte üretim yönetmez. İlk seviye olanı kaydeder: reçete tanımlıdır, üretim fişi kesilir, hammadde düşer, mamül girer ve maliyet oluşur. Bir atölye için çoğu zaman yeten budur.
İkinci seviye olacak olanı planlar ve izler: iş emri rotadan doğar, istasyonlara yüklenir, operatör başlatıp bitirir, duruş ve tekrar yük kayda geçer, siparişin ne zaman hazır olacağı hesaplanır.
Hangisinde olduğunuzu nasıl anlarsınız
Ayıran soru şu: üretimi geçmişe dönük kayıt altına mı alıyorsunuz, yoksa ileriye dönük sıraya mı koyuyorsunuz? Siparişin ne zaman çıkacağını birine sormadan söyleyemiyorsanız, ihtiyacınız ikinci seviyededir.
İki seviye aynı programın içindedir; birinden ötekine geçerken veri taşımaz, yeniden öğrenmezsiniz. Hangi ekranların hangi seviyede açıldığını satış görüşmesinde kalem kalem gösterebiliriz.
Sınırlar
- Kademe 1'de çizelge, iş emri, operatör ekranı ve istasyon panosu bulunmaz. Üretim fişi olan biteni kaydeder; hattı yönetmez.
- Kademe 1 için geriye izleme zinciri denmez. Fişte parti numarası vardır, ama “kim · hangi makinede · ne zaman · reçeteden ne kadar sapmayla” kaydı kademe 2'nin işidir.
- Tezgâhtan gelen sayacın elle yazılmaması için cihaz bağlantısı kurulur; bu bağlantı her tezgâh için ayrı ayrı yapılır, kendiliğinden gelmez.
- Operatör konsolu çevrimdışı çalışmaz. Bağlantı şarttır: kesinti sırasında iş emri başlatılamaz, bitirilemez. Kablosuz ağın üretim alanının tamamını kapsaması bu yüzden bir kurulum şartıdır.
Sektöre göre değişen üç ayrıntı
Aynı zincir her sektörde aynı biçimde kurulmaz. Üretim tarafında üç ayrıntı belirleyici oluyor:
- Bekleme ve dinlenme süresi. Hamur dinlendirme, boya kürlenme ve kimyasal olgunlaşma çizelgenin hesaba katması gereken sürelerdir. “Makine boş, başla” diyen bir plan ürünü bozar.
- Kesim planı. Profilden kesim yapılırken hangi boydan hangi parçaların çıkacağı planlanır; 6 metrelik profilden 4 parça mı 5 parça mı çıktığı yıl sonunda tonlarca fark eder.
- Parti ve şahit numune. Gıda ve kozmetikte her partiden saklanan numunenin kaydı sistemde durur; geri çağırma zincirinin son halkası budur.
Sık sorulanlar
Üretim için ayrı bir program mı kullanacağız?
Hayır. Üretim, siparişin, stoğun ve cari hesapların bulunduğu hesapta yürür. Üretim fişi stoktan hammaddeyi düşer ve mamulü girer; ayrı bir programa aktarım yapılmaz.
Bunun pratik karşılığı şudur: satış temsilcisi, depo ve üretim aynı kaydı okur. “Hangi tablo güncel” tartışması çıkmaz.
Üretime yeni başlıyoruz, hangi kademeden başlamalıyız?
Ürettiğinizi kaydetmek, maliyetini görmek ve fire ile parti numarasını tutmak istiyorsanız birinci kademe işinizi görür: reçete, üretim fişi, fire fişi.
İşi ne zaman yapacağınıza karar vermeniz, hattı anlık izlemeniz, operatörün işi tabletten kapatması ya da bitmiş üründen geriye dönmeniz gerekiyorsa ikinci kademe gerekir.
Kademe 2, kademe 1'in üstüne gelir; fiş kademesi ortadan kalkmaz. Hangi kademenin hangi pakete girdiği fiyatlar sayfasında yazılı.
Ürünlerimiz ölçüye göre değişiyor. Her ölçü için ayrı reçete mi yazacağız?
Hayır. Varyant değerleri reçeteler arasında taşınır ve formülle dönüşür. Ana reçetedeki ölçü değiştiğinde yarı mamulün değeri de reçetedeki formülden hesaplanır; kesim ve kaynak payı formülün içindedir.
Alternatifi 40 ölçü için 40 reçete yazmaktır. Burada bir reçete ve bir formül yazarsınız.
Reçete değişince geçmiş üretimin kaydı ne oluyor?
Reçetenin sürümünü sistem kendisi takip eder; elle sürüm numarası vermezsiniz.
Geçmiş bir üretimin hangi reçeteyle yapıldığı kaybolmaz. Denetimde ya da bir şikâyette sorulan “o tarihte reçete değişmiş miydi” sorusunun cevabı kayıtta durur.
Üretim rotasını kim çiziyor?
Rota bir süreç olarak tanımlanır: operasyonlar, sıraları ve aralarındaki bağlantılar. Rota değiştiğinde plan da ona göre kurulur; yeni ürün tipi için yazılım değişikliği beklenmez.
Fabrikada internet kesilirse operatör ekranı ne oluyor?
Operatör konsolu çevrimdışı çalışmaz; bağlantı şarttır. Kesinti sırasında iş emri cihazdan başlatılamaz ve bitirilemez, bağlantı gelene kadar işlem kaydedilmez.
Bunu baştan söylüyoruz: atölyede kapsama olmayan köşe olması sık rastlanan bir durumdur. Kablosuz ağın üretim alanının tamamını kapsaması bu yüzden bir kurulum şartıdır; kesinti beklenen hatlarda bunu kurulum planına yazarız.
Aynı sınır mobil tarafta da geçerlidir: Mobil kullanım sayfasında da yazılı.
Yeniden yapılan işleri sayıyla görebilir miyiz?
Evet. Sorun türlerini siz tanımlarsınız ve her birine bir aksiyon bağlarsınız: iş tekrar işlenir ya da baştan başlatılır. İkisi ayrı ayrı sayılır.
Üretim analizinde işlenen adet, süre, hurda ve yeniden yapılan iş aynı tabloda durur. Kırılımı stok grubuna, malzemeye, istasyona veya döneme göre değiştirirsiniz.
Hangi kusurun hangi operasyonda çıkıp hangi operasyonda kapandığı da ayrı tutulur; düzeltilecek yer kusurun görüldüğü yer olmayabilir.
Bir partide sorun çıkarsa ne kadarını geri çağırmamız gerekir?
Geriye izleme zinciri kurulduğunda yalnız etkilenen partiyi ve o partinin gittiği müşterileri çağırırsınız.
Zincir bitmiş üründen başlar: hangi iş emrinden çıktı, kim hangi makinede ne zaman yaptı, hangi parti numaralı hammadde kullanıldı, reçeteye göre ne kadar sapma var ve şahit numune nerede.
Bu zincir ikinci kademenin işidir. Birinci kademede fişte parti numarası yazılır, ama “kim, hangi makinede, ne zaman” kaydı tutulmaz.
Ürün maliyetini nereden görüyoruz?
Üretim fişinde. Fişte sonuç miktarın yanında birim maliyet durur; her bileşen satırında o partiden tüketilen miktar ve birim maliyeti yan yanadır.
Maliyetin gerçeğe ne kadar yakın olduğunu ise sapma tablosundan okursunuz: reçetedeki birim standart ile mamul başına fiilen tüketilen miktar aynı satırda karşılaştırılır.
Kendi reçetenizle bir üretim fişi kesip görün.
Hesabınızı açar, ürününüzün reçetesini yazar, bir üretim fişi keser ve stoğun nasıl hareket ettiğini kendi verinizle görürsünüz. Hattı planlayan kademeyi denemek isterseniz kurulum ekibi üretim sürecinizi birlikte kurar.
Kredi kartı gerekmiyor. 14 gün boyunca deneyin, memnun kalırsanız abone olun.